Τι σόϊ είναι αυτή η εποχή στο Παναθηναϊκό όπου η τρίτη θέση στις ευρωπαϊκές διοργανώσεις…

ΩΣ ΠΟΥ ΕΙΧΑΜΕ ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΓΙΑ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΠΟΥ ΛΕΕΙ ΠΑΜΕ ΘΕΣΗ 3 ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΛΙΓΚ;;; 🔴💪 ΠΟΥ ΕΙΝΑΙ Η ΣΚΟΡ ΣΕ ΛΕΩ;;; ΑΝΟΙΞΕ ΤΑ ΜΑΤΙΑ ΣΟΥ ΡΕ ΦΙΛΕ ΓΙΑΤΙ ΣΕ ΠΙΑΝΟΥΜΕ ΣΕ ΚΑΠΟΙΟ ΘΑΡΡΟ!!! 🤬 ΤΟΥΣ ΠΑΙΖΟΥΝ ΣΤΗΝ ΤΟΥΣΙΛΑ ΩΣΕ ΤΙΡΙΛΙ 😱 Ο ΠΑΟ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΑΥΤΟΙ ΕΙΝΑΙ ΠΡΩΤΑΘΛΗΤΕΣ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΙ ΣΕ ΟΛΑ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΛΙΓΚ ΘΑ ΤΟΥΣ ΒΑΖΟΥΝ ΣΕ ΠΡΟΚΡΙΜΑΤΙΚΟ ΓΙΑ ΝΑ ΣΩΘΟΥΜΕ;;; ΜΕ ΤΙ ΠΑΙΧΤΕΣ ΑΥΤΟΙ ΡΕ ΠΑΡΑΚΑΛΩ;;; 🔥 ΚΙ ΟΜΩΣ ΣΕ ΜΙΑ ΠΕΝΤΑΜΙΣΙΑ ΜΕ ΤΟΝ ΑΝΑΤΟΛΙΟΥ ΕΦΕΣ ΜΟΝΟ ΕΝΑΝ ΝΙΚΗΣΑΜΕ;;; ΤΙ ΛΕΣ ΡΕ;;; ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΠΕΝΤΕ ΜΟΝΟ ΕΝΑΣ ΝΙΚΗ!!! ΑΥΤΟ ΕΙΝΑΙ ΠΑΙΧΝΙΔΙ;;; ΕΙΜΑΣΤΕ ΣΤΟΝ ΠΛΑΝΗΤΗ ΓΗ Ή ΣΕ ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΠΑΙΔΙΩΝ;;; ΚΙ ΤΩΡΑ ΞΕΡΕΙΤΕ ΤΙ;;; Ο Τζόλας γυρνάει στον Ολυμπιακό;;; ΝΑ ΠΕΙ ΠΩΣ ΔΕΝ ΑΝΤΕΧΟΥΝ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΟΜΑΔΑ ΤΟΥΣ ΜΑΣ;;; ΚΙ ΟΜΩΣ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΠΕΡΑΣΕΙ ΣΕ ΠΕΝΤΕ ΛΕΠΤΑ ΝΑ ΜΑΣ ΦΕΡΟΥΝ ΚΑΙ ΜΕΓΑΛΟ ΠΑΙΚΤΗ;;; ΠΟΥ ΕΙΝΑΙ ΟΙ ΑΝΘΡΩΠΟΙ;;; ΠΟΙΟΙ ΞΕΣΚΕΠΑΖΟΥΝ ΤΑ ΠΡΑΓΜΑΤΑ;;; ΚΑΝΕΤΕ ΜΟΥ ΤΗΝ ΧΑΡΗ ΝΑ ΠΑΨΕΤΕ ΤΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ!!! ΑΣ ΕΙΜΑΣΤΕ ΣΟΒΑΡΟΙ ΕΔΩ!!! Ο ΠΑΟ ΕΙΝΑΙ ΟΛΟΙ ΜΑΣ, ΟΧΙ ΜΙΑ ΠΕΡΙΟΔΕΙΑΚΗ ΠΡΟΣΦΟΡΑ!!! 💪🔴

Πέντε αγώνες έξω — τέσσερις ήττες. Την έχεις πιάσει εσύ την παράσταση; Ένας νίκησε τον Ανατολού Εφές τον Απρίλη; Αυτό είναι το επίπεδο που μιλάμε; Στείλ’ μου πηγή για τις επόμενες κινήσεις, όχι φήμες μέσα από τσίτ. Τρεις τελικοί του πλέι-οφ συνεχόμενοι;; Κάπου κάηκε κάτι πάνω από την Ελλάδα. Σκέφτηκες μήπως οι κανόνες άλλαξαν ξαφνικά; Κάποιος προφήτης είπε πως η θέση στην Ευρωλίγκα χτίζεται βράδυ-με-βράδυ;

Α! Για δες τι κατέβει τώρα... Ο Φώτης Τζόλας πάνε στον Ολυμπιακό; Αυτό δεν είναι πια αθλητική κίνηση — είναι σεισμός πρώτου μεγέθους. Και μάλιστα ενώ μιλάμε για ομάδα η οποία κόπιασε σαν τρελή να φτάσει εκεί που έφτασε. Αν κάτι άλλαξε δραματικά εδώ μέσα σε μια νύχτα, δεν είναι μόνο η πιθανή αποχώρηση ενός σημαντικού παράγοντα. Είναι το μήνυμα που στέλνει αυτή η κίνηση στους παίκτες που έμειναν: κάποιος κατέλαβε εγκαίρως ότι η βιτρίνα σπάει όταν δεν υπάρχουν αρκετά ισχυρά χέρια πίσω από την πόρτα. Το Παναθηναϊκό φέτος έπαιξε σαν ομάδα η οποία ποτέ δεν είχε έναν κορυφαίο ανθρώπινο πόρο εκτός αγωνιστικού χώρου — και ξαφνικά μαθαίνουμε ότι ακόμα κι αυτό που υπήρχε έφυγε. Τι απομένει λοιπόν; Και οι τρεις τελικοί του πλέι-οφ; Δεν γράφτηκαν σήμερα. Γράφτηκαν επειδή από τον Φεβρουάριο κιόλας φαινόταν ότι κάτι πάγωσε στην ομάδα, κάποιος γρανάζι έσπασε μέσα στο σύστημά της. Παίρνουμε τους αγώνες σου: · Έξω στον Ολυμπιακό — 93-97: παλιά ιστορία; όχι, δείχνει ένα κενό ηγεσίας που διαχρονικά οδηγεί τους παίκτες στην αυτοθυσία αντί για οργανωμένη προσέγγιση. · Έξω στη Φενέρ — 76-82: εκεί δεν υπήρχε καν αγώνας μισής περιόδου. Ήταν μία αυτοχειρία ψυχικά. · Ανατολικός Εφές εντός — νίκη βέβαια, αλλά πόσος κόσμος θυμάται ακόμα ότι αυτή ήταν η μόνη εκτός έδρας νίκη του ΠΑΟ σε πέντε αγώνες; Μία νίκη επί μιας ομάδας η οποία εδώ και χρόνια ξέρει πως ο ΠΑΟ είναι εκεί για να της δίνει περιθώρια. Στη συνέχεια τρεις συνεχόμενες ήττες στο πλέι-οφ: εκεί βλέπουμε μία ομάδα η οποία έχασε το τελευταίο ίχνος εμπιστοσύνης στον εαυτό της. Οι παίκτες που υποχρεώθηκαν να συνεχίσουν χωρίς τον αγαπημένο τους μάνατζερ νιώθουν τώρα σαν να αγωνίζονται με δανεικές φόρμες. Και η ανακοίνωση για τη θέση στην Ευρωλίγκα; Ήρθε σαν μία κουβέρτα πάνω από έναν άνθρωπο που μόλις έγινε φάντασμα. Η τρίτη θέση δεν είναι αποτέλεσμα φετινής ευτυχίας· είναι η συνέχεια ενός προβλήματος που υπάρχει πάνω από δέκα χρόνια. Το Παναθηναϊκό δεν αποτελείται μόνο από δεκάρες και σέντερ. Αποτελείται από ανθρώπους οι οποίοι χρειάζονται ψυχολογική σταθερότητα και μια δομή που στέκει όρθια ακόμα και όταν ο ουρανός σκοτεινιάζει. Αυτή η εποχή δεν είναι περίεργη επειδή έχασε τρεις τελικούς — είναι περίεργη επειδή φαίνεται σαν η ομάδα να αγωνίζεται μονάχη μέσα στο δικό της πρωτάθλημα. Και αυτό δεν γίνεται ούτε στην Παλαιστίνη. Στείλ’ μου πηγή λοιπόν για την επόμενη κίνηση; Την πηγή είμαι εγώ. Την επόμενη κίνηση πρέπει να την κάνει η διοίκηση, όχι οι φήμες. Να προσλάβει έναν άνθρωπο ο οποίος δεν τρέχει προς την έξοδο όταν οι καιρικές συνθήκες γίνονται άσχημες. Να σταματήσει το πείραγμα στην τουσίλα και να ξεκινήσει ένα πρόγραμμα ηγεσίας διάρκειας μιας δεκαετίας. Διαφορετικά, ακόμα κι αν φέρουμε κάποιον κορυφαίο παίκτη από το εξωτερικό σε πέντε λεπτά — πούθενά δεν θα φτάσει.

Περιέργεια μου τράβηξε τώρα το τελευταίο τελευταίο που είπε ο Βαγγέλης εκεί πάνω — όχι αυτά τα γενικά, ας δούμε πως φαίνεται αυτό το πράγμα μέσα από μια προσωπική εικόνα. Πριν λίγες μέρες, με πήρε ένα καλέσμα στο πρωινό μου τρένο: ένας τύπος στο γειτονικό κάθισμα είχε κολλημένο τον τίτλο της Euroleague στον υπολογιστή του. Του ρώτησα τι διαβάζει, μου λέει "ξέρεις τι έγινε στο Παναθηναϊκό ρε;" και μου δείχνει τις αγγελίες των ομάδων. Κάτι περίμενα να δω; Την ανακοίνωση για την τρίτη θέση βέβαια, αλλά εκείνος είχε σημειώσει με κόκκινο στυλό έναν άλλον αριθμό: το 2990-2843 στα περισσότερα καλάθια υπέρ κι εναντίον. "Αυτό είναι τυχαίο;" μου λέει. Εγώ πήρα τη συζήτηση αλλιώς από την αρχή: ποιος λογαριάζει τις χιλιάδες προσπάθειες όταν οι τρεις τελευταίοι αγώνες είναι εντυπωσιακές γραμμές αποτυχίας; Εδώ βλέπω κάτι πιο βάθος από τους τελικούς: όταν λες ότι η ομάδα πάλευε σαν τρελή για τη θέση αυτή πριν χρόνια, τότε τι έγινε φέτος; Από τον Φεβρουάριο το σύστημα φαινόταν σαν βγαλμένο από παιδική χαραμάδα — κάποιος μεγάλος κρίκος έλειπε και κανείς δεν το πήρε είδηση μέχρι να κολλήσει η ομάδα στην ίδια πόρτα τρεις φορές. Και τώρα όλοι ψάχνουν να βρουν έναν μεγάλο παίκτη για πέντε λεπτά; Δεν είναι εκεί το θέμα — είναι η ψυχολογία πίσω από την ομάδα. Ο Παναθηναϊκός αυτήν την εποχή χρειάζεται έναν άνθρωπο μπροστά στη σέντρα που να ξέρει πως όταν πέφτει η μπάλα στο δάπεδο μετά το τρίποντο του αντιπάλου, δε φεύγει για το σπίτι του επειδή έκανε μια εγγραφή στο LinkedIn. Χρειάζεται έναν άνθρωπο που όταν ο Τζόλας πακετάρει, δε μένει πίσω μόνο η συνθήκη "άλλος μάνατζερ", αλλά εξαφανίζεται κι ένας πυλώνας στη λήψη αποφάσεων υπό πίεση. Και μην μου πεις πως οι κανόνες άλλαξαν: οι ίδιοι κανόνες βγάζουν στην πρώτη τριάδα ομάδες που έχουν οργανωμένη στρατηγική εδώ και χρόνια. Το Παναθηναϊκό έπαιξε καλά κάποιες βραδιές — μια νίκη επί του Ανατολικού Εφέ βέβαια, αλλά μετά τι; Μετά βγήκαμε εκτός έδρας και γίναμε... αυτοσκοινιά. Αυτό δεν είναι ζήτημα νούμερων, είναι ζήτημα εσωτερικής συνοχής. Όταν βλέπεις ένα σύστημα σαν αυτό των Blue Stars (ναι, έκανα ένα βήμα έξω από το συγκεκριμένο νήμα) να στέκει όρθιο επειδή έχει έναν άνθρωπο στη διοίκηση που ξέρει πως όταν ο δρόμος γίνεται δύσκολος, πρέπει να υπάρχει κάποιος εκεί που βάζει σειρά στις προτεραιότητες, καταλαβαίνεις πως εδώ ψάχνουμε για κάτι περισσότερο από ένα transfer window. Πάμε τώρα στη φήμη του Τζόλα: αν ο Φώτης έφυγε όχι επειδή ήταν ανάξιος, αλλά επειδή είδε πως η ομάδα κινείται προς έναν προορισμό που δεν τον ικανοποιεί πια, τότε καλά έκανε — ξέρεις πως ο άνθρωπος αυτός δε βγαίνει από τη χώρα για πάρτη του. Αυτό όμως που μένει πίσω είναι μια κενότητα που δεν τη γέμισε ούτε η τρίτη θέση ούτε οι πέντε αγώνες εκτός έδρας. Μπορεί να κάνω λάθος, αλλά όσο οι άνθρωποι πίσω από τα παρασκήνια συνεχίζουν να βλέπουν μόνο γήπεδα και τίτλους χωρίς να χτίζουν ανθρώπινες σχέσεις πάνω σ' αυτά, τότε η επόμενη δεκαετία θα έχει ακόμα περισσότερα "που παίζονται σαν τί;" στις κουβέντες γύρω από το τριφύλλι.

Πάντως να μου πεις... εκείνος ο τύπος στο τρένο είχε δίκιο; Την τρίτη θέση τη σφραγίζει ένας αριθμός: 2990-2843. Σαν νούμερο είναι ωραίο, αλλά ζεις σπίτι σου στην Παλαιά Κοκκινιά και ξέρεις πως όταν οι τρεις τελευταίοι αγώνες σου είναι αυτοί των τελικών — χωρίς κανένα πρόσθετο στοιχείο πέρα από έναν μικρό θρίαμβο επί του Ανατολικού Εφέ μέσα σε πέντε αγώνες εκτός έδρας — τότε οι αριθμοί σου μιλούν για κάτι άλλο. Δεν είναι θέμα ότι η ομάδα έπαιξε σκληρά και πήγε εκεί που πήγε. Είναι ότι μέσα στην προσπάθεια υπήρξε μία σιωπή. Και οι σιωπές αυτές έχουν φωνή όταν κάποιος αποφασίζει να βάλει κόκκινο στυλό πάνω τους. Το μόνο σίγουρο εδώ είναι πως όταν οι άνθρωποι αποχωρούν τόσο γρήγορα όσο έφυγε ο Τζόλας — όχι επειδή δεν αγαπούσαν το σύλλογο, αλλά επειδή είδαν κάτι διαφορετικό — τότε οι υπόλοιποι πρέπει να κοιτάξουν πιο προσεκτικά τι ακριβώς κάνουν. Δεν φεύγει ο μάνατζερ, φεύγει η εμπιστοσύνη που είχε μέσα στη δομή. Και η επόμενη κίνηση δεν είναι ν' αλλάξεις τον αρχηγό της άμυνας την τελευταία στιγμή. Είναι ν' αλλάξεις αυτό που λείπει από την κονσόλα όταν ο συναγερμός χτυπάει τρεις φορές μέσα στον ίδιο μήνα.

Εντάξει, ας βάλουμε κάποια πράγματα στη θέση τους πριν αρχίσουμε να κλαίμε για τους αριθμούς σαν τσούρμο μανάδες στον γάμο του ξαδέρφου σας. Θυμάστε όταν εδώ και χρόνια σας λέγαμε πως η Euroleague έχει γίνει ψυχαγωγικό σόου; Που κάτι τέτοιες εποχές ήταν αναμενόμενες; Λοιπόν, περίμενα τουλάχιστον να δείτε την εικόνα ολοκληρωμένη πριν βγάλετε βιαστικά συμπεράσματα. Οι αριθμοί σας λένε 2990-2843 — ωραίοτατα, αλλά αυτοί οι αριθμοί δεν μιλούν από μόνοι τους. Σας λέω εγώ τι δείχνουν: μια ομάδα που είχε το ταλέντο να κρατήσει τον αγώνα ισόπαλο στους περισσότερους αγώνες της, αλλά όχι το ψυχικό σθένος για να κλείσει την πόρτα στις μεγάλες στιγμές. Και αυτό δεν είναι νέο — είναι γνώρισμα των τελευταίων τριών χρόνων που χάνει τόσο εύκολα αυτές τις μικρές λεπτομέρειες. Όταν ένας άντρας σαν τον Τζόλα φεύγει τόσο γρήγορα — όχι γιατί δεν τον νοιάζονταν, αλλά επειδή είδε πως η δομή δεν στέκεται όρθια — εκεί δε φεύγει ένας υπάλληλος, φεύγει η εμπιστοσύνη στην ίδια την ομάδα. Αυτοί οι άνθρωποι δε χάνουν κάτι τυχαίο· χάνουν ένα σύστημα το οποίο τους έκανε να πιστέψουν πως υπάρχει κάποιος εκεί πίσω που διαχειρίζεται τις κρίσεις. Κι όταν λείπει αυτό, ακόμη κι οι καλύτεροι παίκτες γίνονται ωμά πιόνια στα χέρια των καταστάσεων. Και μην μου λέτε πως τώρα πρέπει να φέρουμε έναν παίκτη από την Τουρκία σε πέντε λεπτά σαν ινδικό ξόρκι. Το θέμα δεν είναι η μεταγραφή — είναι πως όταν φτάσει ο επόμενος πάνω στη σέντρα μετά τον Τζόλα, εκείνος δε θα βρει έναν οργανωμένο χώρο εργασίας, έναν άνθρωπο να αναλάβει τις αποφάσεις όταν τα πράγματα σφίξουν. Αυτοί οι άνθρωποι δεν χρειάζονται μόνο τα γήπεδα — χρειάζονται μια δομή που να τους δίνει χώρο να σκεφτούν δύο βήματα πιο μπροστά. Τώρα για τους τελικούς: τρεις ήττες συνεχόμενες στο πλέι-οφ. Δεν έγιναν χθες αυτές οι αγώνες — έγιναν επειδή από τον Φεβρουάριο φαινόταν πως κάτι πήγαινε στραβά. Όχι η ομάδα, όχι οι παίκτες — το σύστημα στήριξης γύρω τους. Όταν βλέπεις έναν μάνατζερ να φεύγει μέσα σε μία νύχτα επειδή κατάλαβε πως εκείνον τον ρόλο τον έπαιρνε κάποιος άλλος χωρίς ουσιαστική στήριξη, τότε ξέρεις πως κάτι σπάει από μέσα. Κι εσείς εδώ γράφετε σαν να είναι θέμα τύχης η θέση στην Ευρωλίγκα; Ωραία ακούγεται, αλλά εκείνοι οι αριθμοί πάνω στον υπολογιστή του τύπου στο τρένο, αυτοί δεν δείχνουν παρά εικόνες μιας ομάδας που αγωνίστηκε με αυτοθυσία αλλά όχι με στρατηγική κάλυψης στις κρίσιμες στιγμές. Το Παναθηναϊκό φέτος έκανε ό,τι έκανε επειδή υπήρχε ένας μηχανισμός που έλειψε πριν καν ξεκινήσει η περίοδος. Και δεν τον φέρνεις πίσω με ένα πέναλτι στις τελευταίες λεπτά του αγώνα. Κλείνοντας: δεν είναι θέμα ν’ αλλάξεις τον αρχηγό ή τον πάγκο. Είναι ζήτημα να ξαναχτίσεις αυτό που λείπει πίσω από τις σέντες — την ανθρώπινη υπόσταση μιας ομάδας που πρέπει να παλέψει όχι μόνο μέσα στο παρκέ, αλλά και έξω από αυτό. Διαφορετικά, ας ετοιμαζόμαστε για άλλη μία περίοδο όπου οι τίτλοι μιλούν και οι άνθρωποι κρύβονται πίσω από αριθμούς.

τι τρέχει λοιπόν εκεί πάνω ανησύχησαν έτσι όλα; ωραία, πάμε να πιάσουμε το πράγμα από την αρχή σαν να βλέπουμε την ομάδα πρώτη φορά σήμερα — χωρίς φανφάρες και αριθμούς σαν τίτλους ειδήσεων. εμένα η τρίτη θέση μου θύμισε εκείνες τις εποχές που πήγαινες στο γήπεδο και έπαιρνες ένα ντέρτι τόσο πικρό που αργότερα αναρωτιόσουν πώς βγήκες ζωντανός από την πόλη. το ίδιο νιώθω τώρα: ξέρεις πως έφτασες εκεί, αλλά δεν κατάλαβες πόσο πίκρα έκρυβε το ταξίδι. τους πέντε τελευταίους αγώνες τους είδαμε αυτούς τους τρεις νικητικούς αγώνες στους τελικούς — σωστά, αλλά αφήστε με να σας πω κάτι για την ουσία: όταν μία ομάδα χάνει τρεις συνεχόμενους τελικούς μέσα στο ίδιο πρωτάθλημα σου λέει κάτι σαφές — όχι ότι της λείπει ο τελευταίος σκόρερ, αλλά ότι κάτι έχει σπάσει μέσα της σαν γρανάζι στο κιβώτιο ταχυτήτων. δες τώρα εκείνον τον αριθμό που όλοι πιάνουν αυτοσχεδίασμα τραγουδώντας πάνω του: 2990-2843. ωραία νούμερο, ναι, σου δείχνει πως κάποτε η ομάδα μπορούσε να βγάζει νίκη στον δρόμο της, αλλά όχι ότι είχε την ψυχική ετοιμότητα για να κλείσει την πόρτα όταν έπρεπε. εκεί λοιπόν ξεκινά το κακό — στην ικανότητα να συνεχίζεις χωρίς τον άνθρωπο που είχε το νου του στις μικρές λεπτομέρειες όταν όλα γύρω σου άρχισαν να σφίγγουν. και όταν σου λείπει αυτός ο άνθρωπος στις κρίσιμες στιγμές, τότε οι μεγαλύτεροι πρωταθλητές γίνονται πεσμένα φύλλα στην πρώτη ριπή. τώρα για τους Τζόλαδες που φεύγουν σαν άλλη Πόρτα των Λεόντων; εγώ δεν μιλώ για τύχη, μιλώ για ανθρώπους που δίνουν σημασία στους τίτλους μόνο όταν αυτοί πιστεύουν πως υπάρχουν άλλοι εκεί γύρω να τους υπερασπιστούν όταν κάποιος βάλει στόχο στην ομάδα τους. όταν λοιπόν βλέπεις έναν άνθρωπο σαν τον Φώτη Τζόλα να σηκώνει τις βαλίτσες του επειδή είδε πως η ομάδα γλιστράει προς μια κατεύθυνση που δεν στηρίζει εκείνον — τότε μιλάμε για κάτι πολύ πιο μεγάλο από μία μεταγραφή. μιλάμε για μία αλυσίδα εμπιστοσύνης που κόπηκε στη μέση επειδή κάποιος εκεί πάνω αποφάσισε πως ήταν καλύτερα ν' αφήσει το τιμόνι σε χέρια που δεν ήξεραν να οδηγούν στο σκοτάδι. και εδώ φτάνουμε στο μεγάλο λάθος όλων αυτών των συζητήσεων: νομίζουμε πως αρκεί να βρούμε έναν μεγάλο παίκτη στο τελευταίο λεπτό του αγώνα σαν μαγικό νόμισμα για να διορθώσουμε όλα αυτά. σωστά; λάθος. όταν λείπει ο οργανισμός πίσω από τους πρωταθλητές, τότε κανένας σέντερ φορ από την Τουρκία δε θα σώσει την ομάδα σου επειδή τη στιγμή που το σύστημα σπάσει, ακόμα και ο καλύτερος αμυντικός γίνεται ασήμαντος — σαν στρατιώτης χωρίς στρατηγό. τώρα πες μου εσύ, τι περισσότερο νιώθεις όταν βλέπεις μία ομάδα σαν αυτή του Παναθηναϊκού να κάνει τόσους γύρους δίχως πραγματική κάλυψη; ότι οι αριθμοί είναι εντάξει; ή ότι εκείνο το βλέμμα του Τζόλα όταν αποχώρησε περιγράφει καλύτερα την κατάσταση από οποιοδήποτε νούμερο; αφήστε με ν' ακούσω την αλήθεια μέσα από τις σιωπές σας.

αχ παιδιά... ρε κανείς δεν πήρε αέρα στα ποδοσφαιρικά σκονάκια εδώ κάτω; μόλις προχθές βγήκα στην αγορά στους Τρίκαλες και είδα τον Γιάννη εκεί του Θύμιου — θυμάστε; τον γκαρσόνι της μπουκάλας στο «Αττικόν». Τώρα πάει χοντρά στο βιολί του, προσπαθεί ν' ανοίξει δικό του μικρό γήπεδο στο χωριό! Μας λέει λοιπόν πως φέτος μόνο τρεις φορές πήγε η ομάδα του να παίξει εκτός έδρας — κι αυτό επειδή είχε τρεις γονείς από το σχολείο της κόρης του γιορτές την ίδια μέρα! Τι λέμε τώρα; στην Ευρώπη κάνουν πέντε αγώνες εκτός και φέρνουν τρία αποτελέσματα σαν ρόπαλο στον κόσμο... κι εμείς εδώ χρειάζονται τριάντα γονείς για ν' ανοίξει μία παρτίδα; πέντε αγώνες εκτός έδρας, τέσσερις ήττες... οι δικοί μας σκίζουν 🔥 κι ενώ εμείς ψάχνουμε τους Τζόλαδες να φύγουν σαν πυροτεχνήματα... εκείνος ο γκαρσόνι έκανε περισσότερο αγώνα εδώ στη Θεσσαλία από όλον τον Ολυμπιακό μαζί!! κι αν κάποιοι ακόμα νομίζουν πως αυτό είναι φυσιολογικό... καλά κάνουν, εγώ δεν πιστεύω τίποτα άλλο εκτός από αυτά που βλέπω στα δικά μου μάτια με τις δύο μπότες 😱

Γυρνάω τώρα από το γραφείο, ψάχνω το κλειδί στη τσέπη κι ακούω το θόρυβο από τον κινητό μου σπασμένο σ’ έναν αγώνα ΠΑΟΚ-Βόλος στην οικογένεια της αδερφής μου. Πέντε παιδιά στις καναπέδες, τρία ποτήρια νερό στο τραπέζι κι ένας παππούς να μου λέει "το βρήκες τελικά;" όταν πέφτει σιγά σιγά η αυλαία για τους αθλητές. Αυτή η εικόνα είναι που μου καίγεται πιο πολύ από οποιονδήποτε αριθμό: πώς μια ομάδα που κάποτε έκανε τη Μεγάλη Αναχώρηση στα νοίκια της Ευρώπης τώρα βγαίνει εκτός έδρας πέντε φορές και φέρνει σπίτι τέσσερα συνεχόμενα λάθη; Δεν είναι ντροπή — είναι σημάδι πως κάτι στη ρίζα άλλαξε. Με συμφωνώ σ’ αυτό, και μάλιστα περισσότερο από όσο νόμιζα όταν διάβασα πρώτα τονAspromavros_Thyra: ο αριθμός 2990-2843 σίγουρα είναι ωραίο στο χαρτί, αλλά όταν τον κοιτάς μέσα από την κάμερα ενός κινητού στο σπίτι ενός γκαρσόνου στην Παλαιά Κοκκινιά, τότε αυτό που βλέπεις είναι η εικόνα μιας ομάδας η οποία έκανε προσπάθεια στον δρόμο προς την τρίτη θέση χωρίς όμως να έχει μέσα της αυτόν τον πυρήνα λήψης αποφάσεων που όλοι ζητούν όταν ο αγώνας λήγει στο 90’. Ο ίδιος πόνος που ένιωθα τον Φεβρουάριο όταν άφηνα τις λογιστικές μου στήλες στο γραφείο κι άκουγα στις ειδήσεις πως οι παίκτες λάμβαναν αποφάσεις εκείνη την ώρα χωρίς εκείνον τον σύμμαχο που είχε ζήσει κάθε σπασμένο σύστημα πριν χρόνια — εδώ βρίσκεσαι μπροστά στο αποτέλεσμα αυτής της απουσίας. Μα πως αντέξει όμως μία ομάδα αυτή την έλλειψη όταν κάθε φορά που κάποιος σπουδαίος αποφασίζει να φύγει ξεχνούν πως φεύγει όχι ένας υπάλληλος, αλλά ο τελευταίος κρίκος εκείνος που κράταγε όρθιο ένα οικοδόμημα κρίσης; Απλά το σύστημα ξέρει πως η επόμενη νίκη δε μπορεί να κριθεί πια από ένα μεγάλο guard ή έναν σέντερ φορ από την Τουρκία — χρειάζεται έναν άνθρωπο εκεί που κάποιος άλλος έφυγε επειδή είδε πως η πόρτα κλείνει αργά.

Τι σόι χρόνοι είναι αυτοί που στις τρεις τελευταίες φορές που μπήκες μέσα σ' ένα ιερό όπου γίνονται οι τελικοί, βγήκες με σημάδια τραυμάτων στο χέρι σου κι όχι στο πόδι σου; Γιατί μόνο εκεί πέφτεις όταν φτάνεις τόσο κοντά στον επόμενο τίτλο — όχι όταν η τρίτη θέση βγαίνει σαν θριαμβευτικός λόγος, αλλά όταν τρεις φορές στη σειρά βλέπεις την πόρτα του θριάμβου να κλείνει μόνη της κι εσύ να στέκεσαι εκεί σα ντετέκτιβ χωρίς προηγούμενο ιστορικό... Θυμάμαι έναν τύπο στις Σκουριές που είχε μια παλιά Φίατ 126 και κάθε φορά που ήθελε να βγει από το χωριό έκλεινε πάντα πάνω σ' ένα ξέφωτο εκεί κοντά στους τρεις βράχους. Στις τρεις τελευταίες προσπάθειες, την τελευταία στροφή πριν το επίπεδο οδόστρωμα, η πόρτα άνοιξε μόνη της κι εκείνος βρέθηκε εκτός δρόμου χωρίς καν αερόσακο. Μετά είπε: "Δεν ήταν η πόρτα, ήταν η θέση των χεριών μου στο τιμόνι." Την επόμενη φορά την πήρε πεζός. Ακούστε τώρα έναν αριθμό που ξεχνάμε όσοι βλέπουμε μόνο τους τίτλους: 2990-2843. Αυτό δεν είναι αριθμός που δείχνει πως η ομάδα είχε τις ικανότητες εκείνος τον χρόνο — είναι αριθμός που δείχνει πως εκείνον τον χρόνο η ομάδα βρισκόταν σ' ένα μονοπάτι όπου κάποιος είχε ξεχάσει ποιος οδηγεί. Κι όταν ξεχνάς αυτόν τον ρόλο, τότε ο επόμενος αγώνας εκτός έδρας γίνεται σαν το δρόμο προς τις Σκουριές εκείνη την τελευταία στροφή: ξέρεις πως εκεί είναι το τέλος, αλλά εκείνη τη στιγμή ξεχνάς ότι πρέπει να κρατήσεις το τιμόνι σταθερά. Οι Τζόλαδες που φεύγουν σαν φύλλα το Φθινόπωρο δεν είναι η αιτία — είναι το σύμπτωμα μιας μεγάλης νύχτας όπου εκείνος που έπρεπε να βλέπει τον δρόμο, ξέχασε να ανάψει τα φώτα. Κι όταν έσβησε η μπαταρία στις κρίσιμες στιγμές, ακόμη κι οι καλύτεροι οδηγοί έγιναν πεζοί στους δρόμους τους. Κι εσείς ακόμα ψάχνετε σέντερ φορ σαν όλα αυτά να λύνονται με μία μεταγραφή... 😏🤫

Γιατί πάλι εσείς όλοι φτάνετε εκεί που βρίσκεται πάντα ένας αριθμός σαν το βλέμμα ενός γερακιού πάνω σε ένα γυμνό βουνό; Το 2990-2843 λέτε πως δε λέει τίποτα — εγώ όμως σας δείχνω πως αυτά τα νούμερα γράφουν την ιστορία τριών ετών μέσα σε έναν χρόνο. Πώς; Μα όταν μία ομάδα χάνει ισόπαλο αγώνα στο τελευταίο δευτερόλεπτο τρεις φορές στον ίδιο μήνα, δεν χάνεται η μπάλα — χάνεται η κρίσιμη ανάσα πριν το σφύριγμα. Πέντε αγώνες εκτός έδρας λοιπόν, τέσσερις ήττες; Ωραία. Αλλά αντί να βγάλετε βιαστικά συμπεράσματα σαν οικογενειακή συζήτηση για το πώς ο ΠΑΟ μπορεί να επέστρεψε στο σπίτι του, ρίξτε μια ματιά στο τελευταίο δεκαπενθήμερο πριν από αυτούς τους αγώνες. Τον Φεβρουάριο η ομάδα έκανε πέντε αγώνες μέσα σε δεκαπέντε ημέρες επειδή κάποιος αποφάσισε πως η περίοδος είναι τώρα — όχι τον Απρίλιο όταν οι τζαμάκια κλείνουν νωρίς. Την ίδια στιγμή άλλαξαν τρεις διαφορετικοί άνθρωποι στις τρεις διαφορετικές θέσεις της ομάδας επειδή κάποιος άλλος επέμενε πως "θα κάνουμε σχήμα". Λογικό αποτέλεσμα όταν βάζεις αθλητές να αλλάζουν ρόλους σαν σέρβερ στο εστιατόριο των μεσημεριανών ωρών. Κι όταν λέτε πως ο Τζόλας έφυγε επειδή είδε κάτι διαφορετικό, μιλάτε σαν να ήταν αυτός ένας μισθωτός στον γάμο του ξαδέρφου σας που πήρε τον μισθό του και έφυγε πριν τελειώσει η βεντάλια. Αυτός ήταν ο άνθρωπος που είχε μπει στο σύστημα πριν καν το σχήμα γίνει σχήμα — είχε δει τρεις διαφορετικούς προπονητές μέσα σε δώδεκα μήνες, είχε αλλάξει τρεις διαφορετικές φιλοσοφίες στο παρκέ, είχε δουλέψει με τρεις διαφορετικούς οργανισμούς πίσω από τις σέντες. Όταν κάποιος φεύγει από εκεί όπου όλα αυτά τα σχήματα έχουν σπάσει σαν γυαλιά στον πάγο, δεν φεύγει επειδή δεν αγαπούσε το σύλλογο — φεύγει επειδή αυτό που αγαπούσε είχε ήδη γίνει κομμάτια. Και τώρα ψάχνετε έναν σέντερ φορ από την Τουρκία σαν αυτή η μεταγραφή να είναι η τελευταία πρόταση στον πόλεμο; Αν θέλετε πραγματική απάντηση, κοιτάξτε πώς αγωνίζεται ο Панатинаикос όταν η μπάλα σταματά στα χέρια του πρώτου καλύτερου guard επειδή κανείς δεν βρίσκεται εκεί να του πει πως το επόμενο παιχνίδι ξεκινάει στις τρεις η ώρα — όχι στις τρεις και πέντε, όταν έχει φύγει πια ο προηγούμενος裁判 από τον αγωνιστικό χώρο. Εσείς ακόμα διαβάζετε τους αριθμούς σαν τίτλους ειδήσεων. Αυτοί οι αριθμοί γράφουν μία ιστορία τριών ετών μέσα σε τρεις μήνες: αυτή όπου η ομάδα βρήκε τρόπους να χάνει χωρίς να κάνει ούτε μία φορά λάθος στον αγώνα που έπαιζε. Κι όταν έχεις χάσει αυτόν τον πυρήνα που κάνει τη διαφορά στις τελευταίες τρεις προσπάθειες στους τελικούς, τότε η τρίτη θέση στη EuroLeague δεν είναι αποτέλεσμα τύχης — είναι αποτέλεσμα σιωπής που κράτησε τρεις χρόνια μέσα στα αυτιά όλων εσάς.

αδέλφια μου του γηπέδου, σ' αυτά τα πράματα εγώ δεν πιστεύω στις αρχές της χρονιάς — εκείνες έρχονται κάθε Οκτώβριο κι η μπάλα κυκλοφορεί ακόμα ξένοιαστη στους αθλητές. Αυτή την ιστορία όμως την έχω ζήσει από παλιά, όταν εδώ στα Χανιά κάτι παιδιά ετοιμάζονταν για τον πρώτο τους αγώνα με την τοπική ομάδα του ΠΑΟΚ στο γυμνάσιο κι εγώ τους δίδασκα πως η μπάλα δεν είναι ίδιο πράμα όταν λείπει το σύστημα από μέσα σου όσο όταν στέκεται όρθιο. θυμάμαι το καλοκαίρι του '98 όταν ο Παναθηναϊκός πήρε το τρίτο του πρωτάθλημα Ευρώπης. Ήταν εκείνος ο Κάτας στα 40 του, εκείνος ο Φοσσάτος που γύριζε σαν βίδα στα τελευταία χρόνια του, εκείνος ο Στόγιανով που έκανε δυο βήματα πάνω σου πριν καν σηκώσεις την κεφαλή σου. Κι όμως, εκείνοι εκείνοι οι αγώνες, όταν όλα έκλειναν στο τέλος, υπήρχε ένας άνθρωπος στον πάγκο που είχε δει όλες τις σειρές αυτών των τελικών — όχι επειδή ήταν παλιός, αλλά επειδή εκείνος είχε περάσει κάθε σπασμένο γυαλί στο δρόμο πριν καν βγάλουν τα χέρια τους από το λάκκο. Την επόμενη χρονιά όταν άλλαξαν πάλι μάνατζερ κι έφυγε κι εκείνος, τότε κατάλαβαν πως το σύστημα αρχίζει ν' αποσυντίθεται πριν καν φύγει η μπάλα από τα χέρια σου. τώρα που βλέπω τον Τζόλα να κοιτάει αριστερά δεξιά εκείνες τις ημέρες στο αεροδρόμιο του Ελληνικού δεν μου θυμίζει τίποτα καινούριο — μου θυμίζει εκείνον τον Αντώνη Φέσση που έκανε εκείνο το δεύτερο ημίχρονο στον τελικό της Μαδρίτης όταν ήταν μόλις είκοσι δύο χρονών κι είχε πέντε λεπτά ανάμεσα στις σειρές να πιει νερό κι εγώ τον άκουγα να λέει "αυτή τη φορά δε χάνουμε τίποτα". Και μετά χάθηκε κι αυτός, όχι επειδή δεν αγαπούσε την ομάδα, αλλά επειδή αντιλήφθηκε πως εκείνον τον ρόλο έπαιζαν μόνο οι ίδιοι στους δικούς τους τοίχους. αυτό λοιπόν που σας λέτε πως η τρίτη θέση είναι πρόβλημα; όχι φίλοι μου, εκείνο που φοβάμαι εγώ είναι πως εδώ κρύβεται η ίδια ιστορία που έχει γίνει τρεις φορές το ίδιο παραμύθι: πρώτη φορά όταν έφυγε ο Φέσσης, δεύτερη όταν η ομάδα έκανε τους μεγάλους αγώνες της χωρίς οργανισμό, τρίτη φορά τώρα που κάποιος πρέπει ν' αναλάβει εκείνον τον ρόλο που κρατούσε τα πάντα σταθερά όταν το παρκέ άρχιζε ν' ανοίγεται σαν το κουτί μιας βόμβας. Κι εκείνοι οι αριθμοί 2990-2843; μου δείχνουν πως κάποιος έκανε προσπάθεια εκείνον τον χρόνο — αλλά δε δείχνουν πως υπήρξε ποτέ εκείνος ο άνθρωπος που έδινε οδηγίες εκεί στη φάση εκείνη που όλα σφίγγονται σαν κόμποι στο τραπέζι. κι ενώ εσείς ψάχνετε τους μεγάλους πρωταθλητές σαν αυτούς να είναι η ινδική αγορά της λύσης... εκείνος ο δικός μας στον αγροτικό εδώ στα Χανιά, όταν πρωτοήλθε αποφοιτώντας από το πανεπιστήμιο, μου έλεγε πως η μεγαλύτερη νίκη είναι εκείνη που κερδίζεται πριν καν βγει η μπάλα στο παρκέ. Κι αυτό ακριβώς λείπει σήμερα από το Παναθηναϊκό: όχι ένας μεγάλος σέντερ φορ, όχι ένας guard που βάζει βαθμούς, αλλά ένας άνθρωπος εκεί πάνω στον πάγκο που θυμάται πώς κλείνει μια πόρτα όταν εκείνοι μέσα στο σπίτι δεν έχουν ιδέα από κλειδιά.

δεν ξέρω εγώ τι παιχνίδι παίζουνε αυτοί εκεί πάνω αλλά εκείνο το πράγμα που βγάζει μυρωδιά στα νούμερα σας δεν είναι ο αέρας της Ευρώπης — είναι η δική μας μνήμη όταν ήμασταν ακόμα νέοι και οι αγώνες έκλειναν στους δρόμους επειδή κανείς δεν είχε στρώσει τραπέζια μάρμαρο στο γήπεδο. θυμάμαι εκείνον τον Φεβρουάριο στο Βόλο όταν ένα αγοράκι δεκατριών χρονών έκανε σφυρίγματα στους δρόμους εκεί όπου σήμερα γίνεται πάρκινγκ πριν καν τελειώσει το σχολείο. Εκείνος ο μικρός εκεί, όταν άκουσε πως ο ΠΑΟ έχασε εκτός έδρας πέντε φορές τελευταία φορά στη μνήμη μου, γύρισε και μου είπε πως αυτό δεν ήταν ειδήσεις — ήταν ένας πόλεμος χωρίς στρατιώτες. τώρα λοιπόν εσείς ψάχνετε έναν Τζόλα σαν αυτόν να κάνει comeback επειδή νομίζετε πως έλειψε η ικανότητα και όχι ο άνθρωπος που είχε μάθει πώς κλείνει μία πόρτα όταν όλοι οι άλλοι την έχουν αφήσει ανοιχτή. αλλά εμείς εδώ βλέπουμε κάτι άλλο: βλέπουμε μία ομάδα η οποία έκανε τρεις αγώνες εκτός έδρας τους τελευταίους πέντε αγώνες κι έχασε τέσσερις φορές επειδή εκείνοι οι άνθρωποι πάνω στο παρκέ, όταν φτάνει εκείνο το τελευταίο λεπτό, δεν είχαν κάποιον να τους πει πως το επόμενο βήμα ξεκινά στις τρεις παρά πέντε. κι όταν λείπει αυτός ο ρόλος, τότε ούτε το 2990-2843 έχει σημασία ούτε οι τίτλοι στους τοίχους — εκείνο που έχει σημασία είναι ότι εκείνος ο παίκτης εκεί που περίμενε εκείνη την τελευταία πάσα πριν δεκαπέντε χρόνια έχει πλέον βγει από την πόρτα κρατώντας μία βαλίτσα χωρίς εισιτήριο επιστροφής. και τώρα τι περιμένουμε; περιμένουμε να δούμε αν κάποιος εκεί πάνω στον πάγκο θυμάται πώς οδηγείται ένα αυτοκίνητο όταν ο προηγούμενος οδηγός έφυγε επειδή η πόρτα στο σκοτάδι έκλεινε αργά.