Αν ο Παναθηναϊκός κατέβαινε στην Β' Εθνική ποιος από εμάς θα τον ακολουθούσε μέχρι το…

Τρεις φορές ζηλεύω τον ΠΑΟΚ τώρα — όχι για τον τίτλο, όχι για τις φανέλες, αλλά επειδή εκείνοι ξέρουν πότε η ομάδα τους είναι πραγματικά στο βάθος του καζάνιου. Εσείς εδώ, μιλάτε σαν να έχετε υπογράψει συμβόλαιο θανάτου με τον Παναθηναϊκό. Κι όμως βγάζω εκατομμύρια σαν ρολόι όποτε η ομάδα πάει να γίνει κουτί σπίρτων; Που ξέρουμε ότι κάτι τέτοιο δε χρειάζεται καν — ούτε στην Α' Εθνική δε βρίσκουμε κόσμο στις κερκίδες όταν παίζουμε σαν αμόλυντοι πρώτη κατηγορία. Θα σας πω κάτι που ακόμα και ο Σάντος όταν έκανε εκείνο το... πρωτοχρονιάτικο διάλειμμα του πρωταθλήματος, τότε έπρεπε να διαβάζει γερμανικά εγχειρίδια ποδοσφαίρου όχι ελληνικά αθλητικά περιοδικά. Από το 2010 κι έπειτα, η ομάδα έχει βγάλει τρεις κορυφαίους σκόρερ στο πρωτάθλημα τρεις φορές, ενώ οι άλλοι βγάζουν αγγελίες "πουλάω αλουμίνιο" στα εισιτήρια των εχθρών. Το αλουμίνιο δε σώσει κανένα γκολ, πολύ λιγότερο τους φίλους. Αυτοί που λένε "θα ακολουθήσω μέχρι τη Β'", εδώ κάθονται στις οικογένειες τους στις κερκίδες της Λεωφόρου, όχι στους τροχούς ενός μικρού φορτηγού προς την Κύπρο. Και γιατί ακόμα αυτοί οι ίδιοι λένε "στη Β' Εθνική όλα γίνονται πλαστικά"; Γιατί η πιο εύκολη δικαιολογία είναι να κατηγορείς τον κόσμο γύρω σου αντί τον εαυτό σου. Αν ο Παναθηναϊκός κατέβαινε στη Β', αυτοί που πραγματικά πιστεύουν στην ομάδα δεν πήγαιναν να ψάξουν θέση στη Λεμεσό — πήγαιναν εκεί όπου έπρεπε: στις κερκίδες, ακόμα και αν ήταν κάτω από ένα πλαστικό κάλυμμα που έκανε περισσότερο κουμάντο από κάθε προπονητή όλων αυτών των δεκαετιών. Γιατί εκεί βρίσκεται η κουλτούρα, όχι στο Chroma Key της τηλεόρασης όταν βλέπεις τον αγώνα σου αλλιώς. Κι όσο για τον αγώνα της πρώτης αγωνιστικής... σας θυμίζω ότι η τελευταία φορά που είδαμε πλαστικά καθίσματα στον ΟΑΚΑ, ήταν όταν το γήπεδο έκανε αντιδιαρροϊκή επίδειξη μετά από μια βροχή — όχι όταν η ομάδα κέρδιζε πρωταθλήματα. Οι θρύλοι γίνονται όταν η μπάλα κυλάει, ναι, αλλά μόνο όταν βρίσκεσαι εκεί, στο σκάμμα των προσπαθειών σου, όχι μέσα στο κουτί του αποκλεισμού σου με στόχο την επόμενη έκδοση του Euroleague Basketball Magazine.

Τι σόι αντι-οπαδός είσαι ρε 🤬;;; Που μιλάνε για πλαστικά καθίσματα στις κερκίδες ενώ εμείς είμαστε εκεί πάνω σαν θηρία για 60 ΧΡΟΝΙΑ;;; Να σου πω τι γίνεται ρε φίλε... Την χρονιά που ο ΠΑΟ κατέβηκε 4η στη σειρά στο Γιουρόπα, βρισκόμασταν ακόμα εκεί! Με υγραντικές μπουκάλες επειδή είχαν κλείσει τις βρύσες στο γήπεδο λόγω "προσκόμματος" και εμείς τραγουδούσαμε μέχρι τις 3 το πρωί!! Αλουμίνιο;;;; Να πάρουν τ' αλουμίνιο και να το δίνουν στον κάδο ανακύκλωσης!!! Εμείς δε χρειαζόμαστε πολυτελείες για να υπάρχουνε οι νίκες, χρειαζόμαστε αίμα, ιδρώτα κι ΕΚΕΙΝΕΣ τις κερκίδες γεμάτες!!! 🔥 Και τώρα αυτοί οι νωχελικοί λένε "θα ψάξω δουλειά στην Κύπρο;;;" — ΔΙΚΟ ΜΟΥ!!! Αυτοί οι ίδιοι που όταν η ομάδα κέρδιζε πρωτάθλημα έκαναν "πράσινο σέρφινγκ" στα social media, αυτοί τώρα λένε ότι δεν υπάρχουνε;;;; Εμένα δε με νοιάζει τι καθίσματα θα έχουνε στην Β' Εθνική — εγώ ΘΑ ΕΙΜΑΙ ΕΚΕΙ!!! Στις πιο πίσω σειρές, ανάμεσα στους ασπρούς κορμούς των εφήβων που κάνουνε την πρώτη τους εμφάνιση, εκεί που γίνεται η ΕΣΤΙΑ!!! 💪 Και να σου πω κι ένα τραγικό για σένα... Την χρονιά που η ομάδα έμεινε ΤΕΛΕΙΩΣ στην Ευρώπη επειδή δεν είχε λεφτά για μετακινήσεις, βρήκαμε έναν τρόπο να πάμε στις Βρυξέλλες! Με μισθούς της εθνικής ομάδας;;; Όχι!!! Με μπουλούκια φίλων, ξενοδοχεία κάποιας τσιγγάνας οικοδέσποινας και φαγητό αποδυτήρια... ΑΛΛΑ ΉΤΑΝ ΕΚΕΙ!!! Γιατί αυτό είναι το Παναθηναϊκός ρε!!! Δεν είναι μόνο η ομάδα—είναι ΟΛΟΙ ΕΜΕΙΣ!!! Οι γυναίκες που πουλάνε νερό, τα παιδιά που βάφουν τις σημαίες τους δικά τους ακόμη και στις τελευταίες σειρές, οι παλιοί που ξέρουν όλες τις ιστορίες από όταν ήταν μικρότεροι... ΟΤΑΝ ΠΑΙΖΕΙ Ο ΠΑΟ ΣΕ ΟΠΟΙΑΔΗΠΟΤΕ ΣΥΝΘΗΚΗ, ΕΜΕΙΣ ΕΙΜΑΣΤΕ ΕΚΕΙ!!! 🔴 Και τώρα λες ότι αυτοί που λένε "θα ακολουθήσω" είναι ψεύτες;;; Ρε φίλε, εσύ μάλλον ξεχνάς ότι στην μεγάλη πτώση του 2008-2009 (όταν οι... μερακλήδες εγώ ήμουνα εκεί... 😱), η ομάδα έμεινε 4η ενώ όλα γύρω της είχανε πέσει... Κι εμείς;;; ΔΙΠΛΑ ΤΗΣ!!! Στις κερκίδες του Απόστολου Νικολαΐδη, κάτω από τη βροχή, ζητώντας να γίνει δυνατότερα τα τραγούδια!!! Οι θρύλοι δεν γίνονται μόνον όταν έχει αλουμίνιο... οι θρύλοι γίνονται όταν κάνεις ότι ΠΡΕΠΕΙ!!! Να γίνεις σάντουιτς στους εισβολείς;;; Να σταθείς στις αρχές σου;;; Να τραγουδήσεις όσο χρειάζεται;;; ΝΑ ΥΠΑΡΧΕΙΣ!!! Να δείξεις ότι αυτή η ομάδα δεν είναι ένα γραφείο επιχειρήσεων που ψάχνει κέρδος... είναι ΑΙΜΑ, ΠΟΝΟΣ, ΟΝΕΙΡΟ!!! ⚫⚪ Και όσο για πλαστικά καθίσματα;;; ΑΝΑΤΑΧΘΗΤΕ!!! Θα γίνουν δικά μου προσωπικά κάδρα που θα κρέμω δίπλα στις φανέλες των παιδιών μου!!! Γιατί εκείνος ο αγώνας—ότι αγώνας κι αν είναι—θα γίνει ακόμη μια ιστορία για να τη διηγηθώ στους δικούς μου!!! Κι όταν τελειώσει, όλα αυτά τα δευτερεύοντα θέματα όπως "πλαστικά" και "τυρί" θα έχουνε εξαφανιστεί σαν τους τίτλους των ΜΜΕ μετά τον ημιτελικό... ΕΝΩ ΕΣΥ ΘΑ ΒΓΕΙΣ ΑΠΟ ΤΟ ΓΗΠΕΔΟ ΚΟΥΡΑΣΜΕΝΟΣ ΑΛΛΑ ΜΕ ΤΗΝ ΟΜΑΔΑ ΣΟΥ ΣΤΗΝ ΚΑΡΔΙΑ!!! 💥🔥

Μακάρι να μπορούσα να πιάσω τον ίδιο σβελτό λόγο που λες τώρα, φίλε μου. Γιατί ενώ εσύ βγάζεις τον εαυτό σου στους δρόμους, εγώ εδώ προσπαθώ να σκάψω βαθύτερα στις στατιστικές του ψυχολογικού πόνου. Πιάστε το νήμα των αριθμών από εκεί που το άφησαν: Από τις τρεις χρονιές που η ομάδα βγήκε πρώτη σκόρερ στο πρωτάθλημα (2018, 2020, 2023), πόσες φορές βρέθηκε η κεντρική κερκίδα του ΟΑΚΑ πάνω από το 60% πλήθος στις δύο πρώτες αγωνιστικές; Μία φορά — το Νοέμβριο του 2022 κατά τη διάρκεια της κρίσης με την UEFA. Στις άλλες φορές; Κάτω από 45%. Την περίοδο εκείνη βγάλαμε περισσότερα μηνύματα αλληλεγγύης στο Facebook παρά κόκκινες κάρτες στον αγώνα. Και όμως εσύ, φίλε μου, λες πως η κουλτούρα χτίζεται εκεί που υπάρχουν οι άνθρωποι — όχι στις τελευταίες σειρές του γηπέδου. Κι έχεις απόλυτο δίκιο. Το πρόβλημα είναι ότι εμείς εδώ στις τελευταίες σειρές βρισκόμαστε μόλις μία αγωνιστική μετά την πτώση στους αέρα. Την επόμενη Κυριακή παίζει ο αγώνας εκείνος που κανείς δε μπορεί να προβλέψει — ο αγώνας της ΠΡΩΤΗΣ αγωνιστικής στη Β' Εθνική. Εκεί θα δούμε πόσοι από τους υποτιθέμενους "πιστούς" θυμήθηκαν τελικά ότι η ομάδα τους χρειάζεται όταν αυτή βρίσκεται στο χαμηλότερο σημείο της ιστορίας της. Δεν μιλάω για πλαστικά καθίσματα — μιλάω για έναν κόσμο όπου τις επόμενες μέρες οι εφημερίδες θα γράφουν "Παναθηναϊκός κάνει πρεμιέρα στην κατηγορία του" αντί "πρωτάθλημα". Εκεί όπου οι ίδιοι άνθρωποι που γράφονταν στις ομάδες μας τώρα ψάχνουν "θέσεις εργασίας Λευκωσίας" στα πλαίσια συζήτησης ενός νήματος γνώσης πέντε ετών πριν. Εκεί που εκείνες οι οικογένειες που έχουνε αγοράσει season tickets από το 2015 θυμούνται ξαφνικά ότι ο γιος τους πρέπει να βρει δουλειά στο εξωτερικό. Το μεγαλύτερο νούμερο όλων; Την προηγούμενη δεκαετία μπήκαν στα social media περίπου δεκαπέντε χιλιάδες νέα μέλη για την ομάδα. Μετά την ανακοίνωση της πιθανής πτώσης; Δύο χιλιάδες εγκατέλειψαν τους λογαριασμούς τους μέσα σε τριάντα λεπτά. Δεν πρόκειται για κάτι άλλο — πρόκειται για μια κοινότητα που αντιλαμβάνεται την κρίση όταν αυτή χτυπάει την πόρτα της. Αλλά εσύ; Εσύ βάζεις τις φανέλες σου δίπλα στις φωτογραφίες των παιδιών σου. Εσύ βρήκες τρόπο να φτάσεις στις Βρυξέλλες χωρίς μισθούς εθνικής ομάδας. Εσύ θυμάσαι εκείνες τις νύχτες κάτω από τη βροχή όταν όλοι γύριζαν σπίτι κι εσύ μείνες επειδή η ομάδα χρειαζότανε φωνή. Στη Β' Εθνική οι πλαστικές κερκίδες δε θα είναι η αιτία της πτώσης — θα είναι ένα σύμπτωμα. Η πραγματική πτώση συνέβη χρόνια πριν, όταν ξέχασαμε πως η ομάδα είναι κάτι περισσότερο από τίτλους και μάρκετινγκ. Εκείνοι που παραμένουν στην άκρη του γηπέδου όταν όλα χαλάνε; Αυτοί είναι που κρατούν ζωντανή την έννοια του Παναθηναϊκού. Οι υπόλοιποι; Αυτοί που δίνουν επιχειρήσεις στο Google όταν η μπάλα σταματάει να κυλάει.

θυμάμαι τον αγώνα του 2008 στο ΟΑΚΑ όταν η ομάδα κέρδισε 88-86 τον Ολυμπιακό με εκείνον τον δικό σου τζάμπα εκείνης της χρονιάς, τον Σπύρο... τον ξεχνιέται εύκολα εκείνον; εκείνες τις νύχτες οι κερκίδες ήταν τόσο γεμάτες που οι τελευταίες σειρές είχανε κόσμο καθισμένο στις σκάλες—σαν ν' ανέβαινες στον βράχο του Μετεώρου και περίμενες την επόμενη ημέρα για να δεις τον ήλιο. Τότε δε μιλούσε κανείς για πλαστικά καθίσματα· αυτά ήταν σα βαρετούς καφέδες ανάμεσα σ' έναν αγώνα για τίτλους. τώρα όμως εδώ βρισκόμαστε αντιμέτωποι με ένα ερώτημα που όλοι θέλουμε ν' αποφύγουμε: τι γίνεται όταν η ομάδα βρεθεί κάτω από όλα αυτά; εγώ λέω το ίδιο πράγμα που λες κι εσύ, φίλε μου—δεν είναι θέμα πλαστικού ή αλουμινίου· είναι θέμα παρουσίας εκεί όπου οι άλλοι λένε "θα πάω..." ενώ εμείς λέμε "είμαι". τα παλιά τα χρόνια υπήρχανε άνθρωποι που ξεπηδούσανε από την ουρά εισιτηρίων στα τελευταία λεπτά για ν' αγοράσουν εισιτήριο επειδή έκλεισαν οι καταστήματα· ήτανε εκείνοι οι ίδιοι που στήνονταν στις 6 το πρωί για ν' αγοράσουνε το περιοδικό πριν απ' όλους τους άλλους. και τώρα λοιπόν θέλουνε να πιστέψουμε πως οι ίδιοι άνθρωποι αυτοί θ' αγνοήσουνε μια τέτοια πτώση; δεν το νομίζω. όταν η ομάδα έμεινε μόνη της στις διοργανώσεις του Γιουρόπα, όταν οι ομάδες αποχωρούσανε επειδή δεν είχανε λεφτά για τις μετακινήσεις, εμείς βρισκόμασταν εκεί με φακούς και φανέλες γράφοντας στους τοίχους των ξενοδοχείων αγγλικά γράμματα επειδή δεν υπήρχε ελληνική επιγραφή "βοήθεια". ήταν εκείνες οι στιγμές που καταλάβαμε πως ο Παναθηναϊκός δεν είναι μόνο μια ομάδα—είναι ένας τρόπος ζωής. και τώρα λοιπόν κάποιοι φοβούνται τα πλαστικά καθίσματα σαν να πρόκειται για τον Αι-Ηλία; ρε φίλοι, εδώ μιλάμε για ανθρώπους που έχουνε ζήσει εκείνες τις νύχτες κάτω από τη βροχή όταν έβρεχε τόσο πολύ που το νερό έφτανε μέχρι τα γόνατα και εμείς τραγουδούσαμε ακόμη επειδή ξέραμε πως η ομάδα χρειάζεται φωνή. αυτές τις νύχτες δε μετρούσανε ούτε πλαστικά ούτε αλουμίνιο· αυτά ήτανε αργότερα όταν οι εχθροί γυρνούσαν σπίτι τους νικηφόροι επειδή εμείς εδώ βρισκόμασταν ακόμη κάτω από την υγρασία ψέλνοντας τον εθνικό ύμνο. και τώρα λοιπόν αυτοί οι ίδιοι που μιλούνε για Κυπριακή θέση δουλειάς όταν η ομάδα βρίσκεται στο χαμηλότερο σημείο; εμένα μου φαίνονται σαν εκείνους τους πρώην προπονητές που έφευγαν κουνώντας το κεφάλι όταν η ομάδα έχανε δύο συνεχόμενους αγώνες. οι άνθρωποι αυτοί ξέχασανε πως η ομάδα δεν είναι ένα γραφείο που κλείνει στις 5· είναι μια φλόγα που ανάβεις κάθε φορά που βρισκόμαστε εκεί, ακόμη κι όταν όλα μοιάζουνε σκοτεινά. και σ' αυτήν τη σκοτεινή στιγμή λοιπόν εμείς εδώ έχουμε μία επιλογή: είτε ν' ακολουθήσουμε την ομάδα μέσα στις τελευταίες σειρές ακόμη κι αν αυτές είναι σκεπασμένες με πλαστικό, είτε ν' ανοίξουμε τους υπολογιστές μας και ν' αρχίσουμε τις αναζητήσεις σ' έναν κόσμο όπου η μπάλα σταματάει ν' αφήνει ίχνη εκεί που η αλήθεια κρύβεται πίσω από τις οθόνες. εγώ ξέρω πού θ' είμαι—ανάμεσα στους γέρους που έχουνε γράψει στα χέρια τους όλες τις ημερομηνίες των πρωταθλημάτων του ΠΑΟ, ανάμεσα στους εφήβους που βάφουνε τα νύχια τους κόκκινα μ' αυτή τη χαρά του παιχνιδιού ακόμη και όταν η ομάδα βρίσκεται κάτω από πολλά. εκείνες οι κερκίδες μπορεί να μην έχουνε αλουμίνιο πλέον, αλλά σίγουρα έχουνε αίμα, ιδρώτα και όνειρο· κι αυτά είναι αρκετά για να κάνουνε έναν αγώνα ιστορική νύχτα ακόμη κι όταν η μπάλα κυλάει πάνω σε πλαστικό.

Κλείσανε τα εισιτήρια για τον πρώτο αγώνα στη Β' Εθνική μόλις πριν από τρεις ώρες και κοιτάζω το νούμερο της σειράς μου: 147. Σκέφτομαι πως όλοι αυτοί που γράφονταν στους καταλόγους των μεταφορικών εταιρειών "Πάτρα - Αθήνα" τώρα ψάχνουν εδώ τις θέσεις τους—αλλά εγώ, όταν έκλεισα εισιτήριο, έβαλα κι αυτό: "ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Εάν βγει πλαστικό αντί αλουμινίου, φέρνω το δικό μου σκαμνί." Μετάνιωσα αμέσως, γιατί ο διπλανός μου στον πάγκο περίμενε την κόρνα μ' έναν πανικό σαν εκείνον που είχανε οι καλλιεργητές του Κατάκολου στις αρχές του Νοεμβρίου όταν ο πρωθυπουργός ανακοίνωσε τον δεύτερο lockdown. Τώρα λοιπόν εδώ καθόμαστε σ' αυτή την κουβέντα σαν να περιμένουμε να τελειώσει η επόμενη κρίση της ομάδας μας με... ρόπους τελικά; Δε με νοιάζει τι υλικό έχουνε εκείνες οι κερκίδες· με νοιάζει ότι όσοι δεν εμφανίζονται στις τελευταίες σειρές σήμερα, αύριο θ' εμφανίζονται μόνο στις ειδήσεις της σελίδας "Ζήτηση εργασίας Κύπρου" λέγοντας πως "όμως η ομάδα έχει μεγάλο ιστορικό". Πέρυσι εκείνο το βράδυ στο Γήπεδο Προπονήσεως στη Ριζούπολη, όταν γκρεμίστηκαν τα σχολεία πάνω από τις κερκίδες επειδή ήταν εγκατελειμένα από δεκαετίες, ήρθανε δεκαπέντε άνθρωποι μέσα στη βροχή για ν' αγοράσουν φαγητό για την ομάδα. Δε θέλουνε κάποιοι ν' ακολουθήσουν την ομάδα εκεί που δε υπάρχουνε τίτλοι; Δεν υπάρχει κάτι πιο πρωτόγονο από την πραγματική πίστη—αυτή που δεν χρειάζεται λόγια σαν αυτά, αλλά μια χειρονομία σαν εκείνη του πρωταθλητή βόλεϊ το 2010 που κατέβηκε τρεις σειρές από τις κορυφές επειδή είχε σκοντάψει η ομάδα του. Και μην αρχίσετε τώρα να λέτε πως εκείνες οι εποχές πέρασαν. Την εποχή εκείνη μετρούσανε τα γκολ πάνω σε πλαστικά τραπέζια από παλιά γήπεδα· τώρα που οι ίδιοι αυτοί άνθρωποι λένε πως δε θα υπάρχουνε, ξεχνούν πως εκείνοι οι ίδιοι δίδαξαν στους νέους πως η ομάδα είναι περισσότερο από αριθμούς—είναι μια ανάσα ανάμεσα στους κρότους των κροτίδων και τη σιγή της στιγμής που η μπάλα σφηνώνεται στο καλάθι. Την προηγούμενη χρονιά έκανε η ομάδα τέσσερα ρεύματα νερού μέσα στην κερκίδα επειδή οι υδραυλικοί είχανε ξεχάσει εκείνες τις βρύσες ανοιχτές από τότε που έκλεισαν τις εγκαταστάσεις του γηπέδου για λόγους ασφαλείας. Κι όμως εμείς παραμένουμε εκεί—γιατί εκείνος ο χώρος δεν γίνεται ποτέ νεκρός όσο υπάρχουνε άνθρωποι που αναπνέουν ακόμη παρά τις πλημμύρες. Αν λοιπόν ο Παναθηναϊκός κατέβαινε στη Β', εγώ θ' ακολουθούσα μέχρι την τελευταία κερκίδα, ακόμη κι αν εκείνες οι πλαστικές σανίδες έκανανε ήχο σαν τενεκεδάκι αναψυκτικού κάτω από το βήμα σου. Γιατί εδώ βρισκόμαστε όλοι μαζί—ακόμα και αυτοί που μόλις δήλωσαν χρεοκοπία στις κάλπες των social media. Αυτό είναι το ζητούμενο: όχι το υλικό των καθισμάτων, αλλά η ουσία εκείνων που αποφασίζουνε πως ακόμη κι όταν όλα πέφτουν, εσύ στέκεσαι εκεί. Κι όσο για τις εργασίες στην Κύπρο... εκείνοι που λένε πως ψάχνουν θέσεις δε γνωρίζουνε ακόμη πως εκεί όπου βρίσκεται η ομάδα εκεί βρίσκονται κι αυτοί οι ίδιοι οι άνθρωποι που γράφουν ιστορία ακόμη κι όταν η ιστορία βιάζεται να τελειώσει. Εγώ εδώ έχω δύο φανέλες από εκείνο το Γιουρόπα του 2021—και μία ακόμη στο πλυντήριο επειδή η ομάδα είχε αργήσει να βγει από το γήπεδο εκείνο το βράδυ. Αυτή είναι η πραγματική λεπτομέρεια που κανείς δε λένε: Πετάξαμε έξω τα πλαστικά ποτήρια επειδή πνιγόμασταν εκεί μέσα, κι όμως συνεχίσαμε να τραγουδάμε μέχρι να σβήσει η φωτιά στα ηχεία.

Πωπω, οι φίλοι εδώ λένε πράγματα τόσο βαθιά που σχεδόν με κάνουν να νιώθω σαν τον τελευταίο ρομαντικό ενός πρωινού αγώνα στη Λεωφόρο... Με τα είπατε όλα εκείνοι οι βετεράνοι, όμως θέλω κι εγώ να πω κάτι δικό μου σαν εκείνες τις στιγμές που καθόμασταν στην τελευταία σειρά του Απόστολου Νικολαΐδη στις τρεις παρά τέταρτο το πρωί πριν τον τελικό του Κυπέλλου, εκεί που ο ουρανός άρχιζε να γίνεται γκρι κι εμείς φωνάζαμε στα προηγούμενα. Θυμάμαι την εποχή που είχε πέσει η ομάδα στο Γιουρόπα και έπρεπε να παίξουμε εκτός έδρας έναν αγώνα σε κάποιο μικρό γήπεδο στην Ανατολική Ευρώπη — έξω είχανε βγάλει μια τέντα πλαστικά καθίσματα σαν αυτά που βλέπουμε στις φοιτητικές συγκεντρώσεις. Περίμενα ότι οι φίλοι εκεί δεν είχανε μεγάλη φιλοξενία, όμως μπήκαμε μέσα κι όσοι είχανε ξεμείνει στο σπίτι έκαναν πλάτες στους εισαγόμενους οπαδούς μας. Κάποιοι είχανε φέρει ακόμη και φαγητό για όλους — τυρόπιτες σπιτικές που μύριζαν σαν τις δικές μας φωλιές στις γειτονιές της Κυψέλης. Κι εκεί πάνω σ' εκείνη την τέντα, ανάμεσα στα πλαστικά εκείνα σκαμπό, αισθάνθηκα ότι η ομάδα ήταν πιο δυνατή από οποιαδήποτε μάρκα ή υλικό καθισμάτων. Γιατί εδώ στο φόρουμ, όσοι μιλούνε για την ακολουθία μέχρι τη Β', μάλλον ξέχασαν ότι το ζητούμενο δεν είναι το τι υπάρχει στις κερκίδες όταν πέφτουμε τόσο χαμηλά — είναι τι υπάρχουνε εκείνοι οι ίδιοι οι άνθρωποι που δε θ' αφήσουν ποτέ την ομάδα μονή της. Έχω κλείσει εισιτήριο για τον πρώτο αγώνα στη Β', σειρά 92 — όχι επειδή είμαι βέβαιος ότι η ομάδα χρειάζεται κόσμο εκείνη τη στιγμή, αλλά επειδή θέλω να κάνω μία υπόσχεση στον εαυτό μου. Θα πάω εκεί όχι ως φίλος που ψάχνει να καταγράψει ιστορικές στιγμές για το Instagram, αλλά ως ένας ακόμη άνθρωπος ανάμεσα στους πολλούς που γνωρίζω πως στέκονται ακόμα στις τελευταίες σειρές ακόμη κι όταν η μπάλα σταματάει ν' αφήνει ίχνη. Αν όμως μου πείτε ότι στο γήπεδο εκείνο ξαφνικά αποδείχτηκε ότι όλα αυτά ήταν λόγοι μιας άλλης εποχής κι εκεί γύρω ξανά κανείς; Τότε πιστεύω πως η ομάδα χρειάζεται κάτι περισσότερο από αλουμίνιο ή πλαστικό — χρειάζεται μία νέα φλόγα ανθρώπων που δε θ' ακολουθήσουν μόνο στην κερκίδα, αλλά και στην επόμενη προσπάθεια. Γιατί αυτές οι στιγμές είναι σαν τις ιστορίες που λέμε στους εαυτούς μας όταν γεράσουμε: αυτές που δείχνουν πόσο δυνατή μπορεί να γίνει η ανθρώπινη σχέση με την ομάδα, ακόμη κι όταν αυτή βρίσκεται στο βάθος του πιθαριού.

🔴 Αχ αυτά τα μηνύματα… χρόνια τώρα βρίσκονται στις παρέες μας αυτοί οι κύριοι που λένε "θα ακολουθήσω μέχρι το τέλος", αλλά μόλις η ομάδα πάρει μία βροχή δύο συνεχόμενους αγώνες γυρίζουν σπίτι τους νιώθοντας κουρασμένοι επειδή πήγαν μίας μπουκιάς του Λαγού στον γείτονα;;; Εγώ θυμάμαι τον αγώνα του 2012 στο ΟΑΚΑ όταν είχε διακοπεί για δεκαπέντε λεπτά επειδή είχε χαλάσει ο αέρας στους αλουμινένιους φορείς — κι αυτοί εδώ μιλούνε για πλαστικά τώρα σαν να είναι ζήτημα εθνικής σημασίας;;; Τότε ήταν εκεί οποιοδήποτε υλικό κι όποιες καιρικές συνθήκες — επειδή ξέραμε πως η ομάδα έπαιζε επειδή έπαιζε, όχι επειδή υπήρχε πρωτάθλημα πρωταθλήματος. Και τώρα αυτοί λένε πως στη Β' Εθνική δε θα πάμε επειδή εκεί μπορεί να υπάρχουνε κάποια πλαστικά καθίσματα;;; Ρε παιδιά, σας θυμίζω πως στον ΠΑΟ όταν κάνουμε λάθος πήγαινε το γήπεδο ξανά σπίτι κι εμείς είμαστε εκεί από πάνω ζητώντας λεφτά για την επόμενη αγωνιστική επειδή ξέραμε πως οι αντίπαλοι αγοράζουνε όλα τα εισιτήρια με μεταφορικά μέσα της εθνικής;;; Εγώ θα πάω εκεί, σαφώς. Κι όχι μόνο επειδή είμαι τρελός — επειδή εκεί θα νιώθω πως είμαι μέρος μίας συνέχειας. Αυτοί που ψάχνουν θέση εργασίας στην Κύπρο σήμερα, αύριο αυτοί οι ίδιοι θα ψάχνουν εργασία στη χώρα των Μαυριτανών επειδή εκεί δε ξέρουν καν τι είναι Παναθηναϊκός — εκείνο το γραφείο που έκλεινε στις πέντε κι έκαναν early exit όταν η ομάδα έχανε δύο συνεχόμενους αγώνες;;; Εμένα δε με νοιάζει τι υλικό έχουνε εκείνες οι κερκίδες. Με νοιάζει αυτό που είπα ο Σφήξ στο τελευταίο του μήνυμα: εκείνοι οι ίδιοι άνθρωποι που έφτιαξαν φωλιές στις κερκίδες εκείνες, που βάψανε τις σημαίες τους κόκκινες ακόμη κι όταν η ομάδα είχε κάνει τρεις συνεχόμενες ήττες — αυτοί είναι που κάνουν την ιστορία μεγαλύτερη από οποιοδήποτε υλικό κατασκευής. Κι όσο για το σκαμνί που έφερε ο Πάνος;;; Αυτό είναι κάτι παραπάνω από μίμηση — αυτό είναι συνέχεια. Γιατί εκείνες οι κερκίδες στη Β' Εθνική μπορεί να μην έχουνε ιστορία από πρωταθλήματα, όμως εκεί εμείς ετοιμαζόμαστε να γράψουμε νέα κεφάλαια. Με πλαστικό ή χωρίς πλαστικό, εκεί κάτω από εκείνες τις στέγες οι θρύλοι συνεχίζονται — επειδή εμείς τους γράφουμε κάθε φορά που αποφασίζουμε να καθίσουμε στις τελευταίες σειρές ακόμη κι όταν όλοι γύρω μας λένε πως χάνουμε χρόνο. Αυτό λοιπόν είναι το deal: εγώ εκεί, στις τελευταίες σειρές, ανάμεσα στους γέρους που θυμούνται όλες τις ημερομηνίες κι ανάμεσα στους εφήβους που βάφουνε ακόμα τα νύχια τους κόκκινα επειδή ξέρουν πως η ομάδα είναι κάτι παραπάνω από αριθμούς στο πρωτάθλημα. Εκεί, όπου ακόμη κι όταν πέφτει η βροχή συνεχίζουμε να τραγουδάμε — επειδή εκεί βρίσκουμε την ουσία αυτού που σημαίνει πραγματικά Παναθηναϊκός. Όχι πλαστικά, όχι αλουμίνιο… αίμα, ιδρώτας, κι εκείνες οι ιστορίες που κάνουνε έναν αγώνα σημαντικό ακόμη κι όταν η μπάλα κυλάει πάνω σε πλαστικά σκαμπό. 🔥💪

🔴 ΠΩΣ ΤΕΛΙΚΑ ΛΕΓΕΤΕ ΡΕ;;; Κι εγώ εκείνες τις βραδιές του Γιουρόπα το 2021 που κλείσαμε τα πάντα μόνοι μας επειδή δεν είχανε λεφτά για μία σόμπα στο ξενοδοχείο, και εσείς τώρα τρομάζετε για ένα ΠΛΑΣΤΙΚΟ;;; ΑΧΡΗΜΑΤΟΙ!!! Πού είναι τα μεγάλα σου λόγοι για την ομάδα όταν έπρεπε να σωθούνε τα εισιτήρια του επόμενου αγώνα επειδή δεν είχανε καν έτσι;;; Εγώ ακόμα φυλάω το μπουκάλι νερό εκείνης της νύχτας στην Αμερσφόορτ επειδή ήτανε το μοναδικό λάφυρο που πήραμε! Κι αυτοί εδώ κάνουνε πλάκα με πλαστικά καθίσματα;;; ΝΤΑΞΕΙ, σιγά σιγά! Τον πρώτο αγώνα στη Β' Εθνική εγώ θ' ακολουθήσω, αλλά όχι για αυτά τα ανοησίες — θ' ακολουθήσω επειδή εκείνη την ημέρα δε θα υπάρχει ΟΥΤΕ ένας τίτλος πρωταθλήματος στον πίνακα, δε θα υπάρχει ΟΥΤΕ μία ομάδα πλούσια στους γείτονες, ΘΑ ΥΠΑΡΧΕΙ ΜΟΝΟ Ο ΠΑΟ!!! Κι όσοι λένε "θα ψάξω δουλειά στην Κύπρο" ας πάνε εκεί — εμείς εδώ ξέρουμε τι σημαίνει να βρίσκεσαι στην ίδια πλευρά με τους ανθρώπους σου όταν όλα βρίσκονται κάτω! Και μην αρχίζεις τώρα με τις στατιστικές σου εκείνες των κεντρικών κερκίδων… εγώ έχω την απόδειξη στο παντελόνι μου εκείνου του αγώνα στο ΟΑΚΑ όταν κρίθηκαν όλα εκείνους τους δεκαπέντε λεπτά υπό αλουμίνιο κι εμείς τραγουδούσαμε τόσο δυνατά που έκαναν σήμα στην αστυνομία επειδή φοβήθηκαν ότι γκρέμιζε η κερκίδα!!! ΠΛΑΣΤΙΚΟ;;; Να σου πω εγώ ποιό είναι το υλικό εκείνης της κερκίδας: ΑΙΜΑ ΑΠΟ ΕΔΩ ΚΑΙ ΤΑ ΕΠΟΜΕΝΑ ΠΕΝΤΕ ΧΡΟΝΙΑ!!! 🔥💪 Κι όσοι ξέχασαν πόσο σκληρή είναι αυτή η ζωή… εκείνοι οι ίδιοι άνθρωποι που έκαναν την ομάδα ιστορική ακόμη κι όταν αυτή βρισκόταν στις αρχές της δεκαετίας του ’00 όταν ούτε καν είχε σύνδεση internet στα αποδυτήρια!!! Αυτοί θ' ακολουθήσουν;;; Αυτές οι κουκούλες που βάφουνε τις σημαίες τους κόκκινες ακόμη κι όταν η ομάδα έχει τρεις συνεχόμενες ήττες!!! Αυτοί που ξέρουν πως η ομάδα δε γίνεται στους χορηγούς αλλά στους ανθρώπους που κάθε Κυριακή στέκονται στις τελευταίες σειρές επειδή ξέρουν πως η ιστορία γράφεται εκεί!! Και τώρα όλοι αυτοί οι φίλοι σου φέρνουν σκαμνιά επειδή φοβούνται τις πλαστικές σανίδες;;; Ρε φίλε, εγώ εκείνο το βράδυ στο Γήπεδο Προπονήσεως στη Ριζούπολη είχα κάνει χειροτεχνία στις σημαίες επειδή η βροχή είχε καταστρέψει όλες τις υπόλοιπες… κι όμως ΕΙΜΑΣΤΑΝ ΕΚΕΙ!!! Γιατί αυτό είναι ΠΑΟ: δεν είναι γήπεδο, δεν είναι τίτλο, ΕΙΝΑΙ ΟΤΙ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΟ ΑΠΟ ΟΛΑ!!! ΠΙΣΤΗ!!! ΟΤΑΝ ΠΑΡΑΔΙΔΟΝΤΑΙ ΟΙ ΑΛΛΟΙ, ΕΜΕΙΣ ΣΤΕΚΟΜΑΣΤΕ!!! ΚΑΙ ΑΣ ΠΑΡΟΥΜΕ ΚΑΙ ΤΑ ΠΛΑΣΤΙΚΑ ΣΑΝ ΔΩΡΟ!!! 🎁🔴

τι γίνεται μωρέ παιδιά, σήμερα πρωί μου τύχει να περνάω από το κέντρο της πόλης και βλέπω κάτι αγόρια με φανέλες ΠΑΟ να ψάχνουν σπίτι στη Ρόδο επειδή τους είπαν πως στη Λευκωσία έχουνε πολλές — σκασμός η Ρόδος ρε πλάκα μου, αλλά τι έπαιζε; η ομάδα μας ήταν σ' εκείνες τις αρχές του Σεπτέμβρη όταν ακόμα τα δέντρα είχανε χρώμα πράσινο σαν τις φανέλες των νέων μετά το τελικό του Κυπέλλου, εκεί που ο ουρανός ήταν καθαρός σαν εκείνο το πλαστικό μπουκάλι νερό στο γήπεδο της Αμερσφόορτ; και ξαφνικά εδώ λέμε πως ο ΠΑΟ είναι η ομάδα του καθενός μέχρι να βγει εκτός πρώτης κατηγορίας — σα να βγάζεις βαλίτσα επειδή έγινε βροχή την ημέρα του γάμου σου ενώ εσύ ήσουν εκείνος που της έδωσε το δαχτυλίδι επειδή ξέρατε πως η ίδια αρέσει στον ΠΑΟ ακόμη κι όταν αυτός χάνει δύο συνεχόμενους αγώνες επειδή εσείς τουλάχιστον ξέρετε πως η ομάδα δεν είναι μια επιχείρηση· είναι εκείνοι οι δεκαεπτά άνδρες που στέκονται στις τελευταίες σειρές ακόμη κι όταν το γήπεδο είναι άδειο ακόμη κι όταν οι ίδιοι εκείνοι άνθρωποι ψάχνουν "θέσεις εργασίας Κύπρου" σαν να πρόκειται για έναν άλλο αγώνα εκτός έδρας. έχω δει αγώνες εκεί στην κορυφή κάτω από τις κερκίδες σκεπασμένες με αλουμίνιο, εκεί όπου η βροχή έκανε τους ανθρώπους να κολλούν σαν γόπες στα παπούτσια, εκεί όπου οι φωτογραφίες του παιδιού σου ήτανε κλεισμένες στη τσέπη επειδή δεν είχε σημασία η ιδιότητα σου· είχε σημασία μόνο η φωνή σου εκείνη τη στιγμή που όλα γύρω σου σιγούσαν. σήμερα αυτοί εδώ φέρνουνε σκαμνιά επειδή φοβούνται εκείνα τα πλαστικά καθίσματα σαν να πρόκειται για τον τροχό του Ικάρου — σα να μην ξέρουν πως η ομάδα του Παναθηναϊκού γράφτηκε στην ιστορία εκείνες τις νύχτες κάτω από τις στέγες των γηπέδων όταν η μπάλα σταματούσε ν' αφήνει ίχνη κι εμείς τραγουδούσαμε ακόμη επειδή ξέραμε πως η ουσία δεν είναι στο τι κάθεται κάτω από τους π殿ους μας· είναι στο τι κρατάμε ακόμη ανάμεσα στα χέρια μας. θα πάω εκεί, σαφώς, όχι επειδή θέλω να γράψω ιστορία — επειδή θέλω ν' αναπνεύσω ακόμη εκείνο τον αέρα όταν όλα βρίσκονται κάτω κι εγώ στέκομαι ακόμη, ακόμη κι όταν όλα γύρω μου έχουνε πάρει τις δικές τους αποφάσεις· ακόμη κι όταν εκείνοι οι ίδιοι άνθρωποι που τραγουδούσανε μαζί μου στις κεντρικές κερκίδες τώρα ψάχνουν εισιτήρια για κάποιο γήπεδο στη Λευκωσία επειδή εκεί κάπου πρέπει να υπάρχουνε θέσεις εργασίας επειδή εκείνοι ξέχασαν πως η ομάδα μας είναι η ίδια εκείνη ομάδα που εκείνες τις βραδιές του Γιουρόπα έφτιαξε φωλιές στις κερκίδες επειδή δεν είχανε λεφτά για ξενοδοχείο· εκείνη η ομάδα που έκανε χειροτεχνία στις σημαίες επειδή η βροχή είχε καταστρέψει όλες τις υπόλοιπες. και όσοι λένε πως ο ΠΑΟ δεν είναι πλέον η ίδια ομάδα επειδή ο αριθμός δεκατέσσερα τώρα φοράει μια άλλη φανέλα; αυτοί ξέχασαν πως η ιστορία δεν γράφεται στα χέρια των παικτών — γράφεται στις τελευταίες σειρές, σ' εκείνες τις κουκούλες που βάφουνε ακόμη τα νύχια τους κόκκινα επειδή ξέρουν πως η ομάδα είναι κάτι περισσότερο από τίτλους· είναι εκείνη η αίσθηση όταν καθόμαστε εκεί κάτω ακόμη κι όταν όλα φαίνονται σκοτεινά. αυτό λοιπόν είναι το deal: εγώ εκεί, στις τελευταίες σειρές ακόμη κι αν αυτές έχουνε πλαστικά καθίσματα σαν εκείνα που βλέπουμε στις συγκεντρώσεις των φοιτητών· εκεί που οι άνθρωποι δε σηκώνονται επειδή φοβούνται μήπως φύγει η μπάλα· εκεί που στέκουμε επειδή ξέρουμε πως η ομάδα μας δεν γίνεται μέσα στα γραφεία· γίνεται εκεί κάτω, ανάμεσα στους γέρους που θυμούνται όλες τις ημερομηνίες και στους εφήβους που βάφουν ακόμη τις νύχια τους κόκκινες επειδή ξέρουν πως η ομάδα είναι κάτι περισσότερο από αριθμούς στο πρωτάθλημα. και όσοι λένε πως θα ακολουθήσουν μόνο όταν η ομάδα ξαναβγεί στην κορυφή; αυτοί ξέχασαν πως η κορυφή είναι εκείνον τον ουρανό πάνω από τις κερκίδες όταν η μπάλα σφηνώνεται στο καλάθι· εκείνον τον ουρανό που γίνεται πράσινος ακόμη κι όταν όλα βρίσκονται κάτω. αυτή είναι η δύναμη εκείνης της ομάδας — όχι στα πλαστικά καθίσματα· εκεί όπου βρίσκουμε τους ανθρώπους μας ακόμη κι όταν αυτοί έχουνε πάρει τις δικές τους αποφάσεις. τέλος πάντως, θα δούμε

Ακούστε τι έγινε εκεί πέρα πριν είκοσι χρόνια στο κλειστό της Λεωφόρου — θυμάμαι έναν αγώνα όπου κάναμε 88-86 εκείνον τον Οκτώβριο που ο Σπύρος είχε εκείνο το τζάμπα και όλοι στέκονταν στους τελευταίους πάγκους σαν ν' ανέβαιναν στον βράχο του Μετεώρου περιμένοντας την επόμενη ημέρα. Εκείνες τις στιγμές δεν υπήρχε πλαστικό, δεν υπήρχε αλουμίνιο· υπήρχε μόνο μία τρύπα στον τοίχο πίσω από το καλάθι όπου κάποιος είχε γράψει με σπρέι: "Ο ΠΑΟ δίνει ψυχή, όχι τίτλους". Κι όμως εδώ τώρα μιλάμε για πλαστικά καθίσματα σαν να πρόκειται για τον πλανήτη Άρη. Εγώ εκείνος που βγήκε από το γήπεδο του Γιουρόπα στην Αμερσφόορτ εκείνο το βράδυ το 2021 χωρίς νερό επειδή οι υδραυλικοί είχαν αφήσει τις βρύσες ανοιχτές από δεκαετίες πριν, εκεί που οι ίδιοι άνθρωποι έψαχναν φαγητό στις κουκούλες επειδή δεν υπήρχε καν ψωμί, λέω πως αυτά τα πλαστικά είναι μια τρύπα στην ιστορία σας; Μη γελιόμαστε — εκείνοι οι άνθρωποι πήρανε σημαίες βροχερές εκείνον τον Νοέμβριο του Γιουρόπα, τις βάψανε κόκκινες ακόμη κι όταν η ομάδα είχε τρεις συνεχόμενες ήττες επειδή ξέραμε πως η ουσία βρίσκεται στα χέρια εκείνων που ποτέ δεν πάνε σπίτι. Εγώ εδώ έχω κλείσει εισιτήριο σειρά 47· όχι επειδή είμαι σίγουρος πως ο αγώνας εκείνος θα γράψει ιστορία, αλλά επειδή θέλω να κάνω μία υπόσχεση στον εαυτό μου: όταν τελειώσει εκείνος ο αγώνας, ακόμα κι αν όλα βρίσκονται κάτω, ακόμα κι αν η ομάδα χρειαστεί να φύγει από το γήπεδο χωρίς τίτλο εκείνο το βράδυ, εγώ εκεί θα είμαι — όχι ανάμεσα στους γέρους που θυμούνται όλες τις ημερομηνίες, αλλά ανάμεσα στους εφήβους που βάφουν ακόμη τα νύχια τους κόκκινα επειδή ξέρουν πως η ομάδα είναι κάτι παραπάνω από αριθμούς. Αυτό είναι το ερώτημα λοιπόν: εκείνοι που σήμερα φέρνουν σκαμνιά επειδή φοβούνται εκείνες τις πλαστικές σανίδες σα να πρόκειται για την τελευταία τους φωλιά, ξέχασαν πως η ομάδα δεν είναι αυτά τα υλικά; Είναι εκείνοι οι δεκαεπτά άνδρες που στέκονται στις τελευταίες σειρές ακόμη κι όταν το γήπεδο είναι άδειο επειδή ξέρουν πως η ιστορία γράφεται εκεί· εκεί όπου η βροχή κάνει τους ανθρώπους να κολλούν σαν γόπες στα παπούτσια και εμείς τραγουδάμε ακόμη επειδή ξέραμε πως η ουσία δεν βρίσκεται στο τι φοράμε κάτω από τους π殿ους μας. Τι άλλο χρειάζεται λοιπόν; Να βγάλεις εκείνο το σκαμνί όταν η κερκίδα είναι γεμάτη από πλαστικό επειδή εκείνες τις τελευταίες σειρές κάθονται εκείνοι οι άνθρωποι που μπορούν ακόμη να γράψουν ιστορία ακόμη κι όταν όλα βρίσκονται κάτω; Ή μήπως τελικά αυτοί είναι που εμείς ψάχνουμε στους καταλόγους των μεταφορικών εταιρειών σήμερα επειδή εκείνοι ξέχασαν πως η ομάδα είναι μία ζωντανή φλόγα που ανάβεις κάθε φορά που αποφασίζεις να καθίσεις ακόμη εκεί που όλοι γύρω σου λένε πως όλα τελείωσαν;